در طول تاریخ تشیع هیچ فقیهی یافت نمی شود که بگوید فقیه هیچ ولایتی ندارد . آنچه تا حدودی مورد اختلاف فقهاست ، مراتب و درجات این ولایت است .
امام خمینی ( ره ) معتقد بودند تمام اختیاراتی که ولی معصوم داراست، ولی فقیه نیز همان اختیارات را دارد . مگر اینکه چیزی استثنا شده باشد .
امام فرموده اند : « اصل این است که فقیه دارای شرایط حاکمیت ـ در عصر غیبت ـ همان اختیارات وسیع معصوم را داشته باشد ، مگر آنکه دلیل خاصی داشته باشیم که فلان امر از اختصاصات ولی معصوم است . » {حکومت اسلامی ، ص ۵۶-۵۷ }
از جمله جهاد ابتدایی که مشهور بین فقها این است که از اختصاصات ولی معصوم می باشد .
از چنین ولایتی در باب اختیارات ولی فقیه به « ولایت مطلقه » تعبیر می کنند . معنای ولایت مطلقه آن نیست که فقیه مجاز است هر کاری خواست ، بکند تا موجب شود بعضی ـ برای خدشه به این نظریه ـ بگویند : طبق « ولایت مطلقه » فقیه می تواند توحید یا یکی از اصول و ضروریات دین را انکار یا متوقف نماید !
تشریع ولایت فقیه برای حفظ اسلام است . اگر فقیه مجاز به انکار اصول دین باشد ، چه چیز برای دین باقی می ماند ، تا او وظیفه حفظ و نگهبانی آن را داشته باشد ؟!
قید « مطلقه » در مقابل نظر کسانی است که معتقدند فقیه فقط در موارد ضروری حق تصرف و دخالت دارد . پس اگر برای زیباسازی شهر نیاز به تخریب خانه ای باشد ـ چون چنین چیزی ضروری نیست ـ فقیه نمی تواند دستور تخریب آن را صادر کند . این فقها به ولایت مقید ـ نه مطلق ـ معتقدند ، بر خلاف معتقدان به ولایت مطلقه فقیه ، که تمامی موارد نیاز جامعه اسلامی را ـ چه اضطراری و چه غیر اضطراری ـ در قلمرو تصرفات شرعی فقیه می دانند .