کسی که در رأس حکومت دینی قرار میگیرد علاوه بر دارا بودن شرایط عام لازم برای رهبری یک جامعه باید از دو ویژگی دیگر نیز برخوردار باشد:

 .1شناخت دقیق نظام حقوقی و احکام و هنجارهای الهی و توان کشف و استنباط آنها از منابع و مصادر اصلی در برخورد با مسائل گوناگون )فقاهت(؛

 .2تعهد والتزام و پایبندی به احکام الهی )عدالت)و دوری از اوصاف رذیله و اجتناب از دنیاپرستی و هواخواهی )تقوا)

از حضرت اباعبدالله(ع) نقل شده است:
«...
مجاری الامور و الاحکام علی ایدی العلماء بالله الامناء علی حلاله و حرامه»؛ابی محمد الحسن بن علی بن الحسین بن شعبه الحرانی، تحفالعقول، ص 242.
یعنی، جریان امور و احکام باید به دست عالمان ربانی باشد که نسبت به احکام و حلال و حرام الهی پایبند و وفاداراند.

از این رو قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، در اصل یکصد و نهم شرایط رهبر را چنین معرفی می کند:
  .1
صلاحیت علمی لازم برای افتا در ابواب مختلف فقه؛
.2
عدالت و تقوای لازم برای رهبری امت اسلام؛
.3
بینش صحیح سیاسی و اجتماعی، تدبیر، شجاعت، مدیریت و قدرت کافی برای رهبری.